EsperantoPosted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Sun, November 20, 2011 20:44:23Jämförande grammatikstudier.
En skicklig språklärare, som kan hantera Esperantos
grammatiksystem, bör kunna göra språkstudier mycket mer inressant
genom att använda esperantokrammatiken som utgångspåunkt för
jämförande resonemang kring olika språks grammatik.
Som biprodukt får eleverna tillgång till ett lättlärt språk
samtidigt som de, med största sannolikhet, utvecklar sin förmåga att
behärska grammatiken i det språk man för tillfället studerar t.ex
kinesiska.
Här ett förslag till hur det skulle kunna gå till.
Du skall lära ut svenska språket till invandrare. Målspråket
är således svenska. Eftersom jag inte kan något annat språk
utöver svenska är jag tvungen att använda engelskan som exempel.
Jag är en
pojke (målspråket)
I am a
boy. (invandrarelevens första språk)
Mi estas
knabo
(motsvarande
mening på Esperanto)
När man lär sig Esperanto får man veta att "mi"
är ett personligt pronomen = Jag
Man kan nu se att motsvarande pronomen i engelska är I
(obs! stor boksav)
När man lärt sig Esperanto vet man att ord som slutar med "as"
är verb i presens.
Vi kan därför konstatera att "am"
och "är" är presensformer
av verb på svenska och engelska.
När man lärt sig esperanto vet man att alla substantiv i
entalsform (singulalr) slutar på "o".
Dvs. "knabo" är ett substantiv i singular. Eftersom den
obestämda artikeln, som behövs när det gäller engelska och
svenska är inbyggd i ordet "knabo"
sätter vi likhetstecken för en pojke,
a boy
och knabo.
På Esperanto indikerar man plural med bokstaven "j" Denna regelbundenhet finns inte i svenska och engelska. Ta upp frågan om pluralformer på målspråk och invandrarens förstaspråk.
Du kan säkert själv utveckla denna metod om du är yrkesverksam språklärare.
Här en länk till en grundkurs i Esperanto som omfattar 6 brev. Liten men naggande god.
http://www.ipernity.com/doc/kgesperanto/11771610?from=11805235&at=1321827195
EsperantoPosted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Mon, May 03, 2010 13:34:13 SNUKLUDO (Snooker)
La ludareo de sunk-tablo
Antaŭ pli ol dudek jaroj mi estis kaptita de la bilarda ludo nomata "Snooker" en la angla lingvo. Mi plurfoje intencis verki artikolon pri la ludo, uzante la terminojn, kiujn oni uzas dum la ludado de "Snooker". Jen mia provo priskribi la ludon en Esperanto.
Mi uzis anglalingvan priskribon de la ludo kiel fonto de mia artikolo. Atentu, ke ne temas pri traduko sed pli pri rerakontado de la enhavo en la artikolo. Do, eblas, ke mi miskomprenis la formuladon en la angla dokumento kaj tial oni, je dubo pri miaj asertoj konsultu anglalingvan artikolon pri la ludo.
Se vi en la angla lingvo diras "He was snookered by the con-man's smooth talk", tio signifas, ke la persono kredis la asertojn de trompisto. La vorto "snokered" estas uzata kiel sinonimo por "fool" (trompi) aŭ "dupe" (dupi / azenigi). La vorto "snook" estas uzata por pluraj fiŝoj, interalie por BELONO, kiu havas beksimilan faŭkon. Kiam oni volas montri, ke iu estas trompita, oni povas montri al tiu persono, ke li havas longan nazon. (Angle: give a person a snook.)
La nomo de la ludo do devenas de la lud-termino "snokered" kiu signifas, ke la blankglobo (the cue ball) estas barita en tia maniero, ke ĝi ne povas atingi iun ludeblan celglobon en rekta linio, sed devas esti ludata per karambolado kontraŭ la flankoj de la ludtablo por karambole tuŝi la celglobon.
Traduko de la nomo de la ludo.
Ĝis nun mi nur trovis la vorton "Snukero" kiel nomo por ĉi tiu biliardludo. Eble pli bona nomo en Esperanto estus "Snukludo", ĉar neniu radiko en PIV komencas per "snuk-".
Do mi proponas la radikon snuk-i = trompi. Sekve oni povas snuki la blankan globon en la Snukludo. Mi tamen opinias, ke oni nur uzu ĉi tiun radikon kiel luda termino. Normale oni uzu la radikon tromp-i.
Probable oni rajtas diri, ke la blankglobo estas en snuka pozicio je priskribo de malfacila ludsituacio.
Dum snukludado la ekpuŝulo (striker) multfoje provas snuki la blankglobon, kiam li volas malkomfortigi la ludsituacion por sia kontraŭulo, je decido cedi la tablon.
La aro de reguloj por snukludado.
(Regularo por snukludado.)
Troviĝas pluraj tipoj de Snukludoj. La "Internacia Snukludo" aŭ "Angla Snukludo" estas ludata preskaŭ ĉie en la mondo.
La dimensio de la ludtablo varias. Por anglaj bilardtabloj la larĝo estas 182,88 centimetroj, kaj la longo estas 365,76 centimetroj. Krom tio la enirejaj koridoroj al la 6 poŝoj en la tablo estas iomete mallarĝaj ol la enirejaj koridoroj al la poŝoj en kutimaj bilardtabloj. Estas ankaŭ permesate uzi tablojn je la grando 152,4 centimetroj oble 304,8 centimetroj.
La uzebla areo por la ludo estu 356,28 centimetroj oble 177,8 centimetroj je la precizeco +/- 1,27 centimetroj por ambaŭ dimensioj.
La alto de la ludtablo devas esti 86,36 centimetroj je la precizeco +/- 1,27 centimetroj.
La terminoj de la ludo.
La flanko, kie oni komencas la ludon, estas la proksima flanko ("proksimo") de la tablo. La kontraŭa flanko estas la fora flanko ("foro") La flankoj kun poŝoj je la mezoj estas nomataj "maldeksta mezo" kaj "dekstra mezo" aŭ mallonge "la mezoj".
La ludareo de la tablo estas kovrita per verda felto nomata "la tuko".
Nombro da ludantoj estas 2 (du).
La globoj.
Komence de la ludo troviĝas 21 globoj sur la tablo, aranĝitaj laŭ la supra bildo.
La globoj estas nomataj "celgloboj". 15 el ili estas ruĝaj kaj donas unu poenton je enpoŝigo. La sep restantaj globoj havas diversajn kolorojn. La flava globo donas 2 poentojn, la verda 3, la bruna 4, la blua 5, la ruĝeta ( pale ruĝa) 6 kaj la nigra 7 poentojn, je enpoŝigo. La globoj, kiuj donas 2 ĝis 7 poentoj nomiĝas " la kolorigitaj globoj".
La diametro de la globoj, je "internacia Snukludo" estas 3,23 centimetroj.
La traba lineo.
Sur la verda tuko estas desegnita linio je 73,66 centimetroj for de la fora flanko de la ludtablo.
La linio estas nomata la trab-linio aŭ mallonge "la trabo". La areo inter tiu linio kaj la proksimo estas nomata la "traba-areo".
La Duoncirklo
Meze de la trabo troviĝas markita punkto, kiu estas la centro de duoncirklo kun diametro je 29,21 centimetroj. Tiu areo estas nomata "la Duoncirklo" aŭ "la Kuirejo".
Je la tranĉopunkto plej proksime al la dekstra mezo oni metu la flavan globon. Sur la centran punkton de la duoncirklo oni metu la brunan globon. Je la tranĉpunkto plej proksime al la maldekstra mezo oni metu la verdan globon. Sur imagita linio meze de la tablo kaj paralele al la mezoj troviĝas tri punktoj, kien oni metu la bluan, la pale ruĝan kaj la nigran globojn. Se oni image desegnas liniojn tra tiuj punktoj, paralelaj kun la trabo, la ludareo estas dividata en kvar partojj, kiujn oni povas nomi "kvartalojn". Do, se estas pli oportune, oni povus nomi la trab-areon "la unua kvartalo" kaj la restantajn areojn, "la dua kvartalo", "la tria kvartalo" kaj "la kvara kvartalo". La punktoj, kien oni metas la kolorigitajn globojn ankaŭ povas esti nomataj "valorpunktoj".
La kadro.
Por lokigi la ruĝajn globojn ĝuste oni uzas triangulan kadron, kies baza linio estu paralela kun la foro kaj tiel ke la ruĝa globo je la pinto (la pintglobo) estas lokita kiel eble plej proksime al la ruĝeta globo. Vidu la desegnon supre!
La celo de la ludo.
La celo de la ludo estas, ke oni enpoŝigu la globojn en tia maniero, ke oni ricevas pli da poentoj ol la kontraŭulo.
Poentakirado.
Eblas akiri poentojn en du manieroj. Se ludanto faras eraron dum la ludo, li pune donas poentojn al sia kontraŭulo. ( Vidu ankaŭ regulojn pri punpoentoj pro eraro sube.) La dua maniero estas, ke la ludanto enpoŝigas la globojn laŭ la reguloj kaj gajnas poentojn laŭ la valoro de la globoj laŭ la priskribo supre.
Matĉo povas konsisti el pluraj ludoj nomataj "kadroj". Kadro finiĝas kiam ĉiuj globoj estas enpoŝigitaj laŭ la reguloj de la ludo. Se restas nur la nigra globo sur la tablo, la kadro finiĝas tuj, kiam la nigra globo estas enpoŝigita. (En aliaj kazoj oni ja remetas la diverskolorajn globojn sur iliajn elirpunktojn, se troviĝas ruĝaj globoj sur la tablo.)
Tamen, se la poentoj de la ludantoj estas egalaj post la enpoŝigo de la nigra globo, ĝi estas remetata sur sian elirpunkton, kaj la ludantoj lotos pri kiu el ili faru la unuan ekpuŝon. La ludanto, kiu estas elektita ludi, prenas la blankglobon en sia mano (enmane) kaj rajtas meti la blankglobon ien sur la trabo ene de la Duoncirklo. Li eĉ rajtas justigi la lokon per la pinto de sia ekpuŝa bastono (ekpuŝilo) kondiĉe ke tia manipulado ne estas taksata kiel ekpuŝo. Je enpoŝigo aŭ eraro la ludo finiĝas.
Komenco de la ludo.
La ludantoj iel lotumos pri kiu el ili faru la unuan ekpuŝon, nomata la disiga puŝo. La ludanto kiu estas taskigita fari la disigan puŝon rajtas meti la blankglobon en sian manon kaj lokigi ĝin ien ajn en la Duoncirklo. Post kiam li metis la blankglobon sur la tukon en la Duoncirklo, li ne rajtas tuŝi la globon per sia mano. Ekde nun la globo estas el la mano kaj oni rajtas movigi ĝin nur per la ekpuŝa bastono / ekpuŝilo.
La komencanta ludanto devas, per la blankglobo, tuŝi unu el la ruĝaj globoj. Ne estas postulo, ke la blankglobo karambolas tiel, ke ruĝa globo enpoŝiĝas aŭ estas movigata al iu el la flankoj de la ludarea kadro. Se la la blankglobo ne trafas ruĝan globon, tio estas taksata kiel eraro. (Vidu punoj je eraroj.) Je eraro (ĉiuj eraroj) la alia ludanto havas du elektojn:
1. Okupigi la tablon kaj faru la sekvontan ekpuŝon.
2. Postuli ke la erarinto faras novan disigan ekpuŝon.
Reguloj de la ludo.
1. Ĝuste enpoŝigita globo rajtigas la ekpuŝulon = la ludanto ĉe la tablo, daŭrigi la ludadon, ĝis tiam kiam tiu malsukcesas ĝuste enpoŝigi globon t.e. faras eraron.
2 Je ĉiuj ekpuŝoj la ekpuŝulo devas obei la regulojn 5 kaj 6. Ne estas necese, ke la blankglobo aŭ la karambolita celglobo tuŝas iun el la flankoj de la ludtablo. Malsukceso unue tuŝi enpoŝigeblan globon estas eraro.
3. Se troviĝas ruĝaj globoj sur tablo, tiam la ekludonto devas unue enpoŝigi ruĝan globon (sekvantglobon).
4. Iu ajn el la ruĝaj globoj estas sekvantglobo. La ekpuŝulo nek bezonas indiki, kiun el la sekvantgloboj li intencas enpoŝigi, nek en kiun poŝon li intencas meti la sekvantglobon.
5. Se la ekpuŝulo havas ruĝan sekvantglobon, la ludanto devas unue tuŝi la sekvantglobon per la blankglobo. Je malsukceso tio estas eraro.
6. Post kiam la ekpuŝulo enpoŝigis ruĝan globon, li rajtas enpoŝigi iun el la kolorigitaj globoj. Post kiam la ekpuŝulo enpoŝigis kolorigitan globon, li devas denove enpoŝigi ruĝan globon ktp. La ludanto rajtas libere elekti la globon, kiun li intencas enpoŝigi, tiom longe, ke li obeas la regulon enpoŝigi kolorigitan globon post ruĝa globo, se troviĝas tia sur la tablo. Kiam kolorigita globo estas la sekvantglobo, tiam la ekpuŝulo devas indiki, kiun el la kolorigitaj globoj li intencas enpoŝigi. Se la ekpuŝulo malsukcesas unue tuŝi la indikitan globon, tio estas eraro
7. Se la celglobo estas ruĝa sed la ekpuŝulo enpoŝigas kolorigitan globon, tio estas eraro.
8. Se la celglobo estas kolorigita, kaj la ekpuŝulo enpoŝigas iun ajn alian globon ol la indikita kolorigita globo, tio estas eraro.
9. En internacia Snukludo ne estas permesate fari tiel nomatajn "saltekpuŝojn". Estas eraro se la ekpuŝulo intence, en iu ajn maniero, igas la globon leviĝi el la tablosurfaco, se la saltigo havas la celon eviti barantan / malhelpantan globon.
10. Dum kiam ankoraŭ troviĝas ruĝaj globoj sur la tablo, la kolorigita globo, kiu estis enpoŝigita, devas esti remetata sur sian elirpunkton. Se la kolorigita globo ne estas ĝuste lokita sur la tablo kaj la ekpuŝulo daŭrigas la ludon spite al tio, la ludkontrolanto aŭ la kontraŭulo devas protesti antaŭ ol la ekpuŝulo estas farinta du ekpuŝojn. Se tio okazas, la ekpuŝo estas eraro. Se oni ne rimarkas la eraron post du ekpuŝoj, la ekpuŝulo estas senkulpigita je la eraro kaj rajtas daŭrigi la ludon sen puno. Estas la devo de la ekpuŝulo kontroli, ke ĉiuj globoj estas ĝuste lokigitaj antaŭ ol li komencas ludi. Se li komencas ludi spite al fakto, ke kolorigita globo ne estas ĝuste relokigita, tio estas eraro kiam ajn la eraro estas malkaŝata dum kiam la ludanto regas la ludtablon. Gajnitaj poentoj antaŭ la malkaŝo de la eraro restas ĉe la ludanto, kiu regis la tablon.
11. Kiam ne troviĝas ruĝaj globoj sur la tablo, la ekpuŝulo devas enpoŝigi la kolorigitajn en la sekva vicoordo 2.3.4.5.6.7. Post enpoŝigo oni ne remetas la kolorigitan globon. Pri la nigra globo (valoro 7 poentoj) estas escepto, se la ludantoj ricevis samajn poentojn.
Erare enpoŝigitaj ruĝaj globoj ne estas relokigotaj, sed restas en la poŝo. Kolorigitaj globoj estas relokigotaj je erara enpoŝigo.
Ruĝa celglobo, kiu forlasas la ludtablon ne estas relokigota, kaj la ekpuŝulo faris eraron. Kolorigitaj globoj estos relokigitaj.
Relokigeblaj globoj.
La kolorigitaj globoj estas relokigeblaj je siaj elirpunktoj. Se la elirpunkto estas barata de alia globo, oni metu ĝin sur la plej proksiman punkton je pli alta valoro. Se ĉiuj valorpunktoj por la kolorigitaj globoj estas baritaj, oni metu la kolorigitan globon kiel eble proksime al ĝia valorpunkto.
Se la blankglobo forlasas la ludtablon, la ekpuŝulo devas transdoni la regadon de la tablo al sia kontraŭulo. Tiu rajtas meti la blankglobon en la Duoncirklon kaj elekti iun ajn celglobon sur la tablo.
Tuŝi globon.
Dum kiam la globoj estas je ludo kaj la ekpuŝulo tuŝas iun globon sur la tablo aŭ se la ekpuŝulo tuŝas la blankglobon per io alia ol la pinto de la ekpuŝa bastono, estas eraro .
Snukita
La blankglobo estas snukita kiam ne eblas atingi ludeblan globon je iu ajn pozicio sur la ludtablo pro baro de neludebla(j) globo(j). Se la blankglobo estas je la mano ene de la Duoncirklo, la blankglobo estas snukita nur, se ĉiuj permesataj pozicioj estas baritaj. Se la blankglobo estas barita de pli ol unu globo, la plej apuda globo estas la snukiga globo.
Anguligita
La blankglobo estas anguligita se ĝi ne povas atingi, per rekta linio, iun ajn globon pro baro de angulo en la "kuseno". T.e. la blankglobo troviĝas en iuj el la enirkoridoroj je la anguloj sur la ludtablo t.e. proksime al iu enirtruo de la poŝoj. Se la blankglobo estas angulita post eraro, la kontrolisto aŭ ludanto deklaras "angulita globo". La sekvanta ekpuŝulo tiam rajtas, aŭ daŭrigi la ludon el la angulita pozicio, aŭ ekludi enmane el la Duoncirklo.
Okupata:
Elirpunkto (valorpunkto) por kolorigita globo estas okupata, se ne eblas meti la kolorigitan globon sur sian elirpunkton sen tuŝi alian globon.
Tuŝanta globo.
Se la blankglobo (antaŭ ekpuŝo) tuŝas alian ludeblan globon, aŭ globon kiu povas esti ludebla, la kontrolanto aŭ la ekpuŝulo devas anonci "tuŝanta globo". Post tio la ekpuŝulo devas ekpuŝi la blankglobon for de la globo, kiu estas tuŝanta por eviti eraron. Ekzistas esceptoj, kiuj liberigas la ekpuŝulon je transdono de punpoentoj je forludado de tuŝanta blankglobo.
Puŝekpuŝo.
Puŝekpuŝo estas eraro, kiu okazas, kiam (1) la pinto de la ekpuŝa bastono havas kontakton kun la blankglobo, kiam tiu tuŝas la celglobon, (2) la pinto de la ekpuŝa bastono tuŝas la blankglobon, post kiam ĝia moviĝo antaŭen komenciĝis. Je kazo ke la blankglobo kaj la celglobo preskaŭ tuŝas unu la alian kaj la blankglobo nur etete, la ekpuŝo estu taksata kiel ĝusta ekpuŝo.
Maltrafo.
La ekpuŝulo devas je sia plej ebla kapablo igi la blankglobon trafi la celglobon. Se la kontrolisto opinias, ke la ekpuŝulo ne obeas ĉi tiun regulon, li devas anonci "eraro kaj maltrafo". La onta ekpuŝulo rajtas daŭrigi la ludon sen ŝanĝo de pozicioj de la globoj, aŭ postuli, ke la globo(j) estu remetata(j) en la sama(j)n pozicio(j)n, kiu(j)n ili havis antaŭ la erara ekpuŝo. La onta ekpuŝulo rajtas postuli ke la erarulo faru novan ekpuŝon. Atentu: Se ne estas eble trafi la celglobon, oni taksu, ke la celo de la ekpuŝo, estas trafi la celglobon.
Libera globo.
Se post eraro la blankglobo estas snukigita, la kontrolisto aŭ ludanto devas anonci "libera globo". Se la nekulpa ludanto decidas transpreni la regadon de la tablo, tiu ludanto rajtas indiki iun ajn globon kiel ludebla globo.
Eraroj.
1. Se ludanto faras eraron, tiu devas doni poentojn al sia kontraŭulo kaj je postulo de la kontraŭulo daurigi la regadon de la tablo. Se tia postulo estas farata, ne eblas nuligi tiun decidon.
2. Se pli ol unu eraro okazas je la ekpuŝo, la punpoento estu tiu, kiu donas la plej altan valoron.
3. Iu ajn kolorigita globo, kiu ne kuŝas sur sia elirpunkto, restu sur sia loko, krom se la globo forlasis la tablon. Tiam la kolorigita globo estu metata sur sian ĝustan elirpunkton.
Punpoentoj je eraroj.
Kiam ludanto faras eraron li ricevos punpoentojn, minimume 4 kaj maksimume 7.
1. La sekvaj punktoj priskribas erarojn, kiuj rezultas je kvar (4) punpoentoj aŭ la pli alta valoro indikita de la valoro de la celglobo.
a) Nova ekpuŝdo kiam la globoj ankoraŭ estas moviĝantaj post antaŭa ekpuŝo.
b) La blankglobo pli ol unufoje karambolas kun la celglobo.
c) Neniu el la piedoj de la ekpuŝulo restas sur la planko.
d) Puŝulo ludas spite ke li ne rajtas ludi.
f) Puŝulo faras eraron je ekpuŝo "enmane" ene de la Duoncirklo.
Eraroj je ekpuŝo kun rezulto ke:
g) La blankglobo ne trafas iun el la ludeblaj globoj.
h) La blankglobo estas enpoŝigita (transpaŝo de la blankglobo).
i) La blankglobo estas snukita post decido pri "libera globo".
j) La blankglobo estas saltigata super barantan globon.
2. Punpoentoj laŭ la valoro de la celglobo je puŝo kaŭzanta ke:
a) Globo kiu ne estas ludebla estas poŝigita.
b) La blankglobo unue trafas globon kiu ne estas ludebla.
c) Okazas puŝekpuŝo.
d) Karambolo kun globo kiu ne estas ĝuste relokigita.
e) Globo estas tuŝita per iu ajn aĵo ol per la pinto de la ekpuŝbastono.
f) La ekpuŝo igas globon forlasi la ludtablon.
3. Se du globoj samtempe estas tuŝataj, la punpoento estas tiu de la globo kun plej alta valoro, krom se temas pri du ruĝaj aŭ "libera globo" kaj la celglobo.
4. Puno de sep punpoentoj se:
a) Post enpoŝigo de ruĝa globo la puŝulo ne indikas, kiun el la kolorigitaj globoj kiu estos la celglobo.
b) Uzas globon, kiu ne troviĝas sur la ludtablo.
c) Enpoŝigas du ruĝajn globojn, unu post la alia.
d) Utiligas iun alian globon ol la blankglobon kiel blankglobo.
FINO.
Some sort of English :-)Posted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Tue, December 09, 2008 21:09:17Ämne: kommentar till JBRYE
Language: Some sort of English
Why you should not pay any attention to the analysis on Esperanto authored by JB Rye.
Now and than there are people who are expressing their opinion on Esperanto. In some cases they are tearing apart the photo of the founder, LL Zamenhof, as they do not appreciate that some users of Esperanto are worshiping him almost as a God. In other cases one can detect a certain anti-Semitic strike in the critic. In other cases there are persons who claim they are "linguists" and that they have found grave errors in the language. One of those is JB Rye who has dedicated a page on the subject: Why you should not learn Esperanto at http://www.xibalba.demon.co.uk/jbr/ranto/
I did visit the pages in which this obscure linguist (possibly a troll), JB Rye, is presenting an "analysis" of the Esperanto language.
Below (in bold) are the criteria that JB Rye lists as disadvantages re Esperanto. He claims that he found those flaws during his "analysis".
"Obscure - full of assumed rules and unadvertised usages.
Complex - with cases, adjectival concord, subjunctives etc.
Parochial - designed to appeal primarily to Europeans.
Clumsy - full of hard sounds, odd letters and absurd words.
It looks like some sort of wind-up-toy Czech/Italian pidgin. And if there's one part of this world that doesn't need a local pidgin, it's Europe, which not only has (at a guess) the world's highest concentration of professional polyglots, but is also the home of the current global lingua franca: English. (Still, at least it didn't choose to be known as "Euro" - the economic EMU-fanciers are clearly unaware that the euro is Microbus robustus, a kind of wallaby!)"
How a language looks in writing and how it sounds is something very subjective. These parameters are rather insignificant. I can assure you that people who uses Esperanto find it rather useful and do not think of it as a "strange language" but a practical vehicle for communication with other people.
The problem with the listed "flaws" are that they lack support by sincere augments. This first part of the analysis of Esperanto by JB RYE gives me the impression that the author can not be a serious linguist, but a "troll", that is trying to ridicule a language that is used by several thousands of serious users. This impression becomes even more clear after reading section A4 in the "analysis" given below.
"A4: Notation
This is a tricky subject to discuss in an ASCII-based file! As a makeshift while waiting for Unicode support to become fully standard, I represent some diacritics (squiggles over letters) by means of symbols after their letter: s^ stands in for ess-circumflex, sv for ess-hook (the other way up), etc. Thus, for example, the Esperanto for (accusative case) "surroundings" is the astonishingly ugly "c^irkauvaj^ojn", pronounced roughly "CHEER-COW-AH-ZHOYN".
[Square], /slant/ and <angle> brackets are used, following linguistics convention, to distinguish [phonetic], /phonemic/ and <orthographic> analyses, with phonetic symbols approximating to the Kirshenbaum ASCII IPA <http://www.kirshenbaum.net/IPA/faq.html> standard used on the sci.lang newsgroup. Nonlinguists can read anything that's unclear as "some strange noise". "
First of all: If the author does not have the competence to use UNICODE than He should remove this "Notation" as it is quite clear that this part is giving the impression that it is a "troll" who is trying to discredit the phonetic system in Esperanto.
Here you can see the correct letters that JBR is unable to use. Ĉ;Ŝ;Ĝ;Ĥ;Ĵ,Ŭ;ŝ,ĉ,ĝ,,ĥ,ĵ,ŭ. The letters in Esperanto represents a unique sound / phoneme which is pronounced in the same way in any combination.
Here is an address that where you will find several examples of the pronunciation of the alphabet in Esperanto:
http://en.lernu.net/
Hence there is no need for a phonetic alphabet in Esperanto as every letter is serving both the function of being a "letter" and a "phonetic symbol".
In my opinion the phonetic symbols are quite obsolete these days when it is possible to register any sound digitally and give every sound a digital signature, as one probably does in programs for voice recognition. At least this is the method applied for Optical Crater Recognition where every letter occupies a certain area which is divided in for ex. 8 x 16 squares which can be expressed as a row of 32 hexadecimal numbers.
This impression of a "trolling" is amplified by this analysis of the "phonemes in Esperanto.
"Esperanto - total 34 phonemes:
though the diphthongs are arguable!
/ me b p v f /
/ r d t j h /
/ w - ts z s /
/ l dZ tS Z S /
/ n g k - x /
/ i e a o u /
/ - ei ai oi ui /
/ - eu au - - /
Fact: What ever JBR thinks, there are just 28 phonemes in the alphabet of Esperanto. These phonemes / letters are pronounced in the same way in any combination. What can differ is the way of articulation. Some people are a bit careless when pronouncing certain combination and therefore giving the impression that there are diphthongs and other phonemes in the alphabet.
When one pronounce the phonemes in Esperanto one should try to pronounce the single phonemes in such a way that anyone will be able to write /spell the word correctly. This means that one must be careful when pronouncing the phonemes. The vocals are quite safe apart from "o" and "u" that tends to get the same sound if your first language is Swedish..
Yes, there is a possibility to create letter combinations that are hard to pronounce for people that in principle does only know his or her native language, but there are proofs that none of the words in Esperanto are unpronounceable. "difficult" words are often a result of an undue influence from the "natural language" which is the native language of the user of Esperanto. I.e. one tends to use the affixes in an effort to demonstrate the flexibility of Esperanto, or does not understand the meaning of a certain affixes.
One of the affixes that seems to be quite difficult is the affix "-iĝ" which creates an intransitive verb when added to a root. In fact there is a great difference between "bluiĝi" and "bluigi", which most people will find quite obvious if one does accept and learn the grammatical rules for Esperanto.
The greatest problem seem to be the users of Esperanto them self. Many seem not to accept that Esperanto is a language with its own rules. Due to this many thinks that there are "oddities" in Esperanto compared with ones native language. On the other hand you will probably discover the same kind of "oddities" when comparing the rules for any other native language with your own native language.
After having read the JBR "analysis" on Esperanto so far, I decided not to make any further comments, as I think that serious students of languages will se through this obscure analysis and realize that the author just is making fun of a language that has permitted many skilled authors to create excellent literature, as well as many, not so skilled authors, to present their opinions on a variety of subjects to people that do not master the "global" English language, or do prefer to use Esperanto, due to a variety of reasons, instead of English.
Finally: Yes "English" is used in many counties and therefore it is an important language. Esperanto is important as it makes it possible to learn a language in reasonably short time compared with most "natural" languages. Whether or not it will become a useful tool for you, my dear reader, is entirely up to you. Nobody will try to force you to learn Esperanto, even if some of its protagonists are a bit over ambitious when making propaganda for it.
This article will not be translated into Esperanto as it is a comment to the absurdities presented at: http://www.xibalba.demon.co.uk/jbr/ranto/
A more professional comment on the JBR "analysis" can be read at http://claudepiron.free.fr/articlesenanglais/why.htm
Some sort of English :-)Posted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Mon, November 17, 2008 14:21:11MoviePlusX3 crashing during edit
Have quite a lot of VHS-tapes created with my Canon-camera UC5500E. In order to put these films on DVD I did purchase the honesdtech VS-USB28000 converter wich was delivered together wit the capturing program VHStoDVD2.0. Deluxe
At first the VS-USB28000 did not work, neither on my stationary computer with WindowsXP, nor on my Amilo laptop with OS Vista Premium Home.
After fetching a driver for Vista at honestech and a lot of experimenting, I found out that it was possible to run the program if I gave Vista order to run the enclosed capturing program VHStoDVD2.0. Deluxe under WindowsXP servicepack2,
I did manage to capture the content on some tapes and the splitting mechanism (3.99 Gb) did seemed to work as expected for the tapes that are 90 minutes long.
When trying to edit the films in the VHStoDVD2.0. Deluxe program it crashed and shoved a white screen. Did visit the honestech site and saw that there was a patch that should fix this problem. But: When trying to install this patch in both computers I did get the information that the identity of the program that I was installed from the VHStoDVD2.0. Deluxe disc, does not have the right identity, so the installation was automatically cancelled.
Did make a complaint about the patch at honestech, who advised me to by their VHStoDV3.0 "wich is fully compatible with Vista". Summing up the price I did pay for VHStoDV (53 USD) plus the price for VHStoDV3.0 (70 USD) I would probably reach a price that is comparable with for instance Canopus ADVC55 , wich is said to be more sophisticated than the converters / grabbers from honestech.
As there seems not to exist a solution *1) from honestech I tried to use MoviePlusX3 to edit the clips I did catch with the VS-USB28000 converter. It worked, but there occurred quite a lot of program crashes during the cutting and pasting of the clips. (My computer is equipped with a dual core AMD Turion 64 X 2, and has 2 Gb RAM and there was a free space of 70 Gb on the hard drive. Operating system VISTA home premium)
One of the VHS-tapes resulted in two parts. one approx 3,8 Gb and one approx. 1.8 Gb. i.e approx. 1 hour 20 minutes.
After cutting the film to 1 hour 10 minutes and order that the rendering should fit the disc (4.7 Gb) the rendering occurred OK to approx.- 76 % of the export phase (would be nice if this figure could be presented on the screen. Now I did have to measure the length of the green marker to determine the length of the process when the crash occurred.) How ever after searching the sound part of the timeline I did find two frames that seemed to have lost the sound totally ( se enclosed picture). After having removed the frames and ordering new rendering operation the rendering went on until approx. 84 % of the export phase before MoviePlusX3 did crash. This time I could not find any flaws in the timeline material.
Did try a couple of times before I gave up and did split the edited film in four parts and saved (rendered) them as .mpg files without any problems Later I did put them on the same timeline and did render them. Mind you: no changes apart from slpitting at existing clip borders was done to the material.
This time the export phase vas carried out flawlessly. This time I acknowledged indexing of the .mpg source files. Can not remember if I did index the captured files before for my "one pas" rendering.
When the export phase was finished I did get a message that told me: Failed disc writing. "The operation failed -ogiltig tidsenhet (illegal time unit)"
Tried another time, but this time I did not allow indexing of the two clips I did divide the edited film into. The result was similar to the case with 4 parts as described above.
Reading page 31 in the "Users Guide" for the MoviePlusX3 I got the impression that MoviePlusX3 be able to treat the .mpg files that VHStoDV2.0 creates. (mind you SERIF did sell the converter to me :-) but I have found out that MVPX3 does not accept the honesdtech VS-USB28000 converter as a source of capturing. The capturing occurs OK a few seconds and then there is a massive loss of frames. Normally I am capturing from a Sony DV camera wich, so far, has not caused any problems with MVPX3.
One thing is clear: If the MoviePlusX3 is crashing almost every time you are moving the caret to a new location it is most likely that the captured clips are seriously corrupted. I had approx the same experiences with the capturing device for ex Pinnacle Studio 9 (b.t.w. a load of shit and very bad support according to me.) This "eminent program needed a special program called "kill them all" wich meant that you had to disconnect the computer from Internet, cutting of your virus program and remove some basic services that tended to disturb the catching process. Remembering this I decided to start from scratch with the film clip that caused so many crashes. This time I did:
Remove the connection Internet. Paused the virus program, Halted the screen saver, said a prayer and started the capturing process. This time I did stop the capturing at approx 45 minutes and reversed the tape a few seconds before I continued to catch the last part of the film.
When puting the clips in the timeline in MoviePlusX3 there did not occur one single program crash during the editing phase. This time I did allow indexing before I did put the clips on the timeline.
Seems as the indexing procedure is compulsory before puting the clips on the timeline. (The the information on the shield that informs you that the clips need indexing, tells you that this procedure may be done at any time later on.)
This time the export procedure did work ok as well as the rendering phase, but when trying to write the material to disk there was a new failure vith a complaint that "The operation failed -ogiltig tidsenhet (illegal time unit)".
Sorry, but now my patience wanished as well as my cutural varnish so I said loudly "What the F.., is this?" But amoment later I did calm down and started to suspekt that the "Menue designer" is the culprit. I did chose an animated menue for this special clip wich showed a comunion mass. I did take this away and substitued it with a fixed menu, and HEUREKA the problem sems to have been solved.
After this extensive error analysis it is possible to make the foloving note at SERIF under the group: MOVIEPLUSX3.
"Did use an animated menu item in a film. After a complete rendering the program announced that writing to disk failed and there was a shield that informed: "The operation failed -ogiltig tidsenhet (illegal time unit)". After substituting the animated menu with a fixed one, the export to the DVD-disc occurred OK. If you would be interested in how I finally found out this, you my read my notes in "some sort of English" :-) at http://kgesperanto.kgesperanto.se/#home "
*1) Things did change quite substantially a few days after having answered the question: "Where did you by the USB2800D.
A day later I was offered to download a substitution program for the ill behaving VHS to DV 2.00 program. After a couple of minor problems I did manage to install the substitution program in my Vista computer. Now it was possible to edit the captured film and even burn it on a disc. So there was a solution after all :-)
The ordeal learned mi a couple of things when it comes to capturing analogue films with the USB2800D gadget. It has a maximum of 1.4 Mbit /second.during the capturing phase. If you by any chance is going to use the USB2800D gadget together with the capturing program "VHS to DV 3.0 standard issue", then do not activate the studio quality for the sound, when capturing ordinary VHS films. The gadget will loose frames and cause the MVPX3 to crash.
(Would appreciate tips on a reliable VHS/DV converter (other than Canopus ADVC55) at a reasonable price level. )
På svenska om EsperantoPosted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Fri, September 26, 2008 11:22:38Esperanto: En kulturförmedlare.
Bokmässan i Göteborg har öppnat. I ett TV inslag konstaterades att Sveriges befolkning i huvudsak köper böcker av svenska författre istället för översatta böcker.
En författre från Egypten beklagade sig över detta och framhöll, helt riktigt att översättningar från andra språk är en form av kulturöverföring som är nödvändig för att folk skall kunna förstå hur människor i andra kulturer tänker och reagerar. Den egyptiske författaren menade att denna kultur-överföring kan bidra till en fredligare värld.
Verkisto el Egiptio plendis pri tio kaj substrekis, tute ĝuste, ke tradukoj al naciaj lingvoj de libroj en fremdaj lingvoj estas formo de kulturperado. Tia kulturperado estas necese, por ke homoj povu kompreni kiel homoj en aliaj kulturoj pensas kaj reagas. Krom tio, la verkisto substrekis, ke kulturperado estas io, kiu povas kontribui al pli pacema mondo.
Just argumentet ”fredligare värld” är en av grundideerna när det gäller språket Esperanto. Språket är relativt lätt att lära och språkbegåvade personer kan mycket snabbt uppnå en nivå som gör det möjligt att göra översättningar från sitt nationella språk till Esperanto efter kort tid. Dessa personer kan dessutom själv skriva högklassiga alster på Esperanto och berätta om sitt folks kultur.
Om alla skolbarn i världen fick lära sig Esperanto som första främmande språk skulle man ge författare från de små språken en möjlighet att saluföra sina böcker till en mycket stor internationell publik.
Utopi? Ja om våra politiker får bestämma har Esperanto inte någon chans i Sverige . Om däremot enskilda individer, av egen övertygelse, börjar studera Esperanto med målsättning att lära sig använda språket lika bra som sitt nationella språk, kan man kanske få politikerna (läs skolmyndighetens tjänstemän) i Sverige att ändra inställning till språket Esperanto.
Med andra ord, egentligen är det inte politiker som styr vilket språk som skall användas vid internationella kontakter utan den verklighet som består i att affärsmän och tjänstemän med Engelska språket som första språk kräver att man skall tala deras språk vid förhandlingar. Det tar nämligen mer än tre gånger så lång tid att tala via en tolk.
Tänk tanken att Kina ställer kravet att man måste tala Kinesiska för att i framtiden få göra affärer med dem. Ryssarna, inom sin sfär, kräver i princip att man talar ryska.
Något hårddraget kan man säga att det i dag finns tre världspråk, kinesiska, engelska och ryska.Enligt uppgift tar det ganska lång tid att lära sig Kinesiska, samma sak gäller för engelska och ryska.
På tal om Kina: Universitetet i staden Nanjing söker man folk som kan undervisa i Esperanto och sitt nationella språk. Man menar att Esperanto är ett utmärkt medel att introducera de västerländska språken. Genom Esperantostudierna ger man eleverna möjligheten att välja ett västerländskt språk som arbetsspråk och dessutom ha Esperanto som ett språkligt ”reservhjul” vid sina internationella kontakter. Man sparar därigenom värdefull studietid, som kan användas till fördjupning i andra viktiga ämnen.
------------------------------------------------------------------------------------------
Bara någon timme efter det att jag publicerade min artikel på Ipernity fick jag en reaktion från Onagrino.
Här följer kommentarerna från Onagrino på Esperanto + svensk översättning.
Onagrino (âne- pas- onyme) pro diras:
Bonege, KaGu:-}
Utmärkt KaGu:-}
Mi tre ŝatus, ke tiu-ĉi artikolo havus grandan diskonigon. Do mi tradukos ĝin al la franca...
Mi esperas ke ĉi-tie ĝi ricevu multajn vizitantojn. Mi alklakis la steleton, por montri ke mi ŝategas ĝin...
Poste mi metos etikedon, por diri ke la du artikoloj rilatas. Eble vi povos reciproki (kiam la traduko aperos). Ĉu vi konsentas?
Verkita antaŭ 29 horoj. ( konstanta ligilo / respondi / viŝi )
Jag skulle tycka att det vore mycket trevligt om den här artikeln skulle få en mycket omfattande spridning. Jag kommer således att översätta den franska. Jag hoppas att den får många besökare här på Ipernity. Jag har klickat på stjärnsymbolen för att visa att den tilltalar mig i högsta grad... Sedan kommer jag att lägga in en etikett, som visar att de två artiklarna har samband med varandra. (Kanske kan du göra sammaledes då översättningen är publiicerad). Är detta OK?
Onagrino (âne- pas- onyme) pro diras:
Laŭ mi, originala verko aŭ traduko, tio dependas de pluraj faktoroj: ĉu vi havas bonan lingvan nivelon en esperant, ĉu vi sentas vin libera alivortigi saman ideon, ktp, ktp...
Onagrino (pro) säger följande:
Beträffande frågan om originlaverk eller översättning menar jag att det beror på flera faktorer: Har författaren en god språknivå på Esperanto? Känner författaren att denne behärskar att omformulera samma idé, osv, osv ...
Mi mem prenis "liberojn" kiam mi tradukis francen, ĉar mi celis pli bonan komprenon, kaj samtempe "beletan lingvon". Tio estas neeviteble. Mi vidis en Ipernity iun tradukon de esperanto al la franca vere fuŝega, ridindega (fare de Franco, bedaŭrinde)! Mi ne diros kie...
Verkita antaŭ 28 horoj. ( konstanta ligilo / respondi / viŝi )
Själv har jag tagit mig "friheter" när jag översatte till franska, ty jag hade som målsättning god begriplighet och samtidigt ett "vackert språk". På Ipernity har jag sett en översättning av en esperantotext till franska som verkligen var skrattretande undermålig (tyvärr gjord av en fransman). Jag säger inte var ...
KaGu:-} diras:
KaGu:-= säger:
Dankon pro via atentigo pri "sangas". Mi nun korektis al "ŝanĝas".
Tack för påpekandet om "sangas" Jag har nu ändrat till "ŝanĝas" ( stavfelet medförde att det stod "blöder" istället för "ändrar" :-) )
Jes mi kompreneble mencios, ke troviĝas franca traduko de la artikolo ĉe vi.
Jag kommer naturligtvis att nämna att det finns en fransk översättning av artikeln på din sida.
Pri via traduko:
Mi ne scipovas la francan lingvon kaj tial mi ne povas legi vian tradukon. Tamen mi interkonsentas kun vi, ke tradukanto devas adapti la tradukon al la parolmanieroj en sia nacia lingvo. Do, tre ofte oni devas libere formuli la ideon en la originalo. Mi certas, ke via traduko estas sufiĉe fidela al la originalo.
Verkita antaŭ 21 horoj. ( konstanta ligilo / respondi / modifi / viŝi )
Angående din översättning:
Jag kan inte franska språket och kan därför inte läsa din översättning. Jag håller emellertid med dig att en översättare måste anpassa översättningen till det språkbruk som gäller för översättarens modersmål. Detta betyder att man ofta måste omformulera fraser i originalet. Jag är övertygad om att din översättning tillräckligt troget återger innehållet i originalet.
Onagrino (âne- pas- onyme) pro diras:
Nu, je rapide kelkaj vortoj pri la antaŭenigo de esperanto.
Mi opinias, ke oni ne revu pri instruo de esperanto ĉie, por ĉiuj. Tamen, vi pravas diri, ke
(...) se unuopaj homoj, pro propra konvinko, ekstudos Esperanton kun celo, ke oni volas utiligi (...) eblas ke, la politikistoj (...) ŝanĝos sian sintenon(...).
Onagrino (pro) säger:
Nå, här i all hast några tankar om spridning av Esperanto. Jag menar att man inte skall drömma om undervisning i Esperanto till alla överallt. Men du har rätt i att "(...) om enskilda personer, på grund av egen övertygelse, börjar studera Esperanto med målet att de vill utnyttja (...) är det möjligt att politiker (...) ändrar sin inställning (...).
Sed estas kompreneble ankaŭ, ke la homoj preferas legi, iri al kinejo, aŭ simple trapasi bonajn momentojn kun siaj gefiloj aŭ amikoj, anstataŭ lerni plian lingvon. Ni, kiel esperantistoj kiuj deziras ke oni sciu pri la bonaj ecoj de tiu lingvo, ni estas devigitaj "teni la du ekstremojn de la ĉeno". Tio signifas reiri de temp'al tempo peti de politikistoj, ke ili pristudu la aferon, samtempe doni al kelkaj homoj deziron lerni mem dum sia libertempo, kaj ankaŭ informi la ĝeneralan publikon, ke siajn idoj perdus nenion se oni instruus esperanton lerneje, tute male, ili lernus la aliajn lingvojn pli rapide...
Men det är förståeligt om folk föredrar att läsa, gå på bio, eller helt enkelt umgås under angenäma former med sina barn eller vänner istället för att lära sig ytterligare ett språk. Vi esperantister, som ju önskar att man skall få reda på Esperantos fördelar, måste ta tag i båda ändarna av "kedjan". Det innebär att vi då och då skall uppmana politiker att informera sig om Esperanto och samtidigt få vissa människor att bli så intresserde att de vill lära sig språket självständigt på sin fritid. Vi måste dessutom informera allmänheten att deras barn inte skulle förlora något om man skulle undervisa Esperanto i skolan, tvärt om, barnen skulle lära sig andra språk mycket snabbare.
Laŭ mi, ne estas vojo pli bona ol alia por antaŭenigi esperanton...
Min åsikt är att det inte finns någon generell väg att gå när det gäller att föra frågan om Esperanto framåt.
Verkita antaŭ 11 horoj. ( konstanta ligilo / respondi / viŝi )
----------------------------------------------------------------
Min kommentar till Onagrinos kommentar.
Vi probable pravas. Instruado de Espseranto al ĉiu ĉie certe estas teoria utopio. Tamen oni devas meti la celilon je alta nivelo. :-)
Du har sannolikt rätt: Esperantoundervisning för alla överallt är säkert en teoretisk utopi. Men, man måste ställa siktet högt :-)
Ankaŭ pri la konkurenco de aliaj interesoj vi certe pravas. Mi spertas tiun konkurencon kiel korektanto por FEC (Free Esperanto Course). Proksimume 10% de la studantoj sekvas la kurson ĝis la deka leciono, post kiu oni ricevas diplomon. Multfoje la studantoj atingas la 7:an aŭ la 8:an, ja eĉ la 9:an lecionojn kaj subite malaperas. Kelkfoje mi ricevas klarigon, kial ili ĉesis, malsano, studoj aŭ familiaj cirkonstancoj estas la plej oftaj klarigoj.
Du har likaledes rätt när det gäller konkurrensen med andra intressen. Jag upplever just detta som "rättare" av FEC (Free Esperanto Course). Ungefär 10 % av studenterna når lektion 10, efter vilken man får diplom. Många gånger når studenten lektion 7 eller 8, ja till och med lektion 9 när de plötsligt försvinner. Ibland får jag en förklaring varför man slutat. Sjukdom, studier eller familjeförhållanden är de vanligaste skälen.
En tiaj kazoj mi nur esperas, ke la studanto iam havos tempon daŭrigi siajn studojn, se ne per FEC, en iu alia maniero. Ja eblas uzi alian studmaterialon. Ekz. materialo ĉe www. lernu.net.
I sådana fall kan jag bara hopps att studenten någon gång i framtiden får möjlighet att fortsätta sina studier, om inte med FEC så på något annat sätt. Det är ju möjligt att använda annat studiematerial. T.ex materialet på www.lernu.net
Kompreneble estus bone, se oni povus informi la gepatrojn de lernantoj, ke iliaj infanoj perdus nenion, se ili utiligus onon de sia studtempo por studo de Esperanto.
Naturligtvis skulle det vara bra om man skulle kunna informera elevernas föräldrar, att deras barn inte skulle förlora något om de använde en bråkdel av sin studietid till att studera Esperanto.
La problemo estas, almenaŭ tiel mi perceptas la situacion en Svedio, ke la instruistoj devas sekvi La Studplanon / la Lernadplanon (Läroplan 94), kiu estas kompilita de oficistoj ĉe la "La lerneja aŭtoritato por edukado" (Skolverket). Trovigas PDF-rikordo kun la titolo "Curriculum for the compulsory school system, the pre-school class and the leisure-time centre Lpo 94". ( La adreso al tiu dokumento estas ege longa kaj tial vi mem serĉu la dokumenton, se vi volas informi vin pri la enhavo.)
Problemet är, åtminstone uppfattar jag den svenska situationen så, att lärarna måste följa Läroplan 94, som är sammanställd av tjänstemän vid Skolverket. Det finns ett PDF-dokument att hämta på nätet. (Adressen dit är mycket lång så det bästa är att söka på Lpo 94. om man önskar informera sig om innehållet.)
Tiu lernadplano estas ege detala kaj efike malhelpas informado pri Esperanto en Svedaj lernejoj. La instuistoj devas obei la ordonojn en tiu studplano. Mi bone komprenas, ke lernejestroj ne kuraĝas "ŝteli studtempon" por informado pri Esperanto.
Lpo 94 är ett mycket detaljerat dokument som effektivt hindrar information om Esperanto i svenska skolor. Lärarna är piskade att följa de order som finns i sagda läroplan. Jag förstår till fullo att rektorerna inte vågar "stjäla" studietid till information om Esperanto.
Tial mi estas iom pesimisma pri la eblecoj disvastigi informojn pri Esperanto en svedaj lernejoj.
Därför är jag något pessimistisk angående möjligheterna att sprida information om Esperanto i svenska skolor.
--- ooo ---
EsperantoPosted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Fri, September 26, 2008 11:18:40Esperanto: kulturperanto.
La foiro de libroj en Göteborg estas malfermata. En iu televida programo pri la librofoiro oni konstatas, ke svedoj nuntempe preskaŭ senescepte nur aĉetas librojn, kiuj estas verkitaj de svedoj.
Verkisto el Egiptio plendis pri tio kaj substrekis, tute ĝuste, ke tradukoj al naciaj lingvoj de libroj en fremdaj lingvoj estas formo de kulturperado. Tia kulturperado estas necese, por ke homoj povu kompreni kiel homoj en aliaj kulturoj pensas kaj reagas. Krom tio, la verkisto substrekis, ke kulturperado estas io, kiu povas kontribui al pli pacema mondo.
Precize la argumento "pli pacema mondo" ja estas unu el la bazaj ideoj kiam temas pri Esperanto. La lingvo estas relative facila el lernada vidpunkto. Homoj kun bonaj scioj pri lingvoj povas lerni kaj utiligi Esperanton post mallonga studtempo. Okazas, ke tiaj homoj ekverkas en Esperanto por disvastigi informojn pri la kulturo de sia lando.
Se ĉiu lernanto en la mondo unue estus studinta Espernton, kiel sia unua fremda lingvo, tio donus al verkisto, kies nacia lingvo estas malgranda je nombroamplekso, eblecon, traduki sian verkon al Esperanto kaj sekve atingus grandan internacia publikon.
Ĉu utopio?
Jes, se oni esperas, ke naciaj politikistoj intervenu favore al Esperanto.
Ne, se unuopaj homoj, pro propra konvinko, ekstudos Esperanton kun celo, ke oni volas utiligi Esperanton je sama nivelo kiel la nacia lingvo. Se multaj verkistoj estus prezentotaj siajn verkojn kaj en sia nacia lingvo kaj en Esperanto eblas ke, la politikistoj (legu edukaj aŭtoritatoj) sangos sian sintenon kontraŭ Esperanto.
Alivorte, ne estas politikistoj, kiuj decidas kiun lingvon oni uzas, je internaciaj kontaktoj, sed la realeco, konsistante el oficistoj kaj negocistoj, kiuj postulas, ke oni uzu la anglan lingvon je la negocoj. Tiuj oficistoj kaj negocistoj bone scias, ke negocado per interpretistoj daŭros minimume trioble la tempon, kiu necesas je negocoj sen interpretistoj.
Nur imagu, se Ĉinio postulus ke oni devas paroli la ĉinan por ke oni partoprenu en negocoj pri eksporto kaj importo de varoj. En sia sfero de interesoj la rusoj ja preferas, ke oni uzas la rusan lingvon je negocoj.
Iom sennuance oni povus aserti ke ekzistas tri mondaj lingvoj kiuj bazigas sian influon je la mondo per siaj potencoj: La angla, la ĉina kaj la rusa lingvoj.
Parolante pri Ĉinio: La universitato en la urbo Nanjing sercas personoj kiuj kapabls instrui kaj sian nacian lingvon kaj Esperanto. Oni opinias ke Eseranto estas bona ilo por prezentado de la okcientaj lingvoj. Per la studoj en Espseranto oni ja donas al la studantoj specialigi sin pri unu okcidena lingvo kaj komence utiligi Esperanton kiel lingva "rezerva rado" je internaciaj kontaktoj. Tial la ĉinoj certe havas intereson apogi la disvastigo de Esperanto internacie, por ŝpari al siaj studentoj studtempon, kiu povas esti uza por prfundigo en aliaj urĝaj temoj.
EsperantoPosted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Mon, September 15, 2008 20:08:31Okazas, ke homoj, kiuj bone regas Esperanton, esprimas opiniojn, ke estas io erare pri la gramatiko de Esperanto.
En Ipernity troviĝas longa diskuto inter Lazlo kaj Cezar pro la enhavo de artikolo skribita de Peter Bowing pri "La stultaĵoj de ajnspeca novplanlingvo"
( http://www.ipernity.com/blog/peter.bowing/91273 )
Mi supraĵe tralegis la diskuton inter Laszlo kaj Cezar.
Min tedigis la tro densaj kaj longaj tekstalineoj en la komentoj de Cezaro. Laŭ mi estas rekomendinde iomete dividi la tekston en iom mallongaj alineoj por fari legadon de teksto pli facila. Laŭ mi, tia dividado ankaŭ fariĝas la teksto pli facile komprenebla.
Certe iuj, kiuj utiligas Esperanton, esprimas sin malklare, ja, eĉ gramatike malĝuste. Mi certe apartenas al tiuj, kiuj ne povas esprimi sin tute senerare kaj gramatike kaj literume. Krom tio okazas, ke mi senkonscie esprimas min en ridiga maniero pro pens-saltoj.
TAMEN: Neniuj el tiuj eraroj iel rilatas al la gramatika sistemo, kiu regas la lingvon Esperanto.
La eraroj, mia kaze, plej ofte fontas je bedaŭrinda fakto, ke al mi mankas edukado pri gramatiko ĝenerale kaj, ke mi ne elparolas la vortojn Esperantajn en bona maniero, pro tio, ke mia nacia lingvo forte influas mian prononcon je uzo de Esperanto. Mi kompreneble provas eviti tion, sed bedaŭrinde ne ĉiam sukcesas.
La gramatiko de Esperanto povas, ege mallonge, esti prezentata per dek ses reguloj.
Do: Kiun el tiuj reguloj estas mallogika? Kiu regulo estas superflua?
Mi ne povas trovi iun mallogikecon en tiuj reguloj. La mallogiko aperas, kiam mi, svedo, komencas kompari tiujn regulojn kun la reguloj, kiuj validas por la sveda. lingvo.
Mi ankaŭ ne trovis iun superfluan regulon. Mi opinias, ke la dek ses reguloj sufiĉas por prezenti la bazajn partojn de la lingvo. La ekzercaro indikas, per pli precizaj ekzemploj, kiel oni apliku la dek ses regulojn.
Je studado de tiuj ekzemploj ni devas memori, ke ni renkontas la personan opinion de la verkinto de la gramatika sistemo, kiel oni utiligu la regulojn en Esperanto.
Mi povas konstati, ke uzantoj de Esperanto plej ofte evoluigis sian kapablon utiligi la lingvon je la bazo de la dek ses reguloj, por la plej diversaj celoj kaj temoj. Do: Laŭ mia opinio la gramatiko de Esperanto ne bezonas ŝanĝojn.
Se iu opinias, ke li aŭ ŝi estas kapabla plibonigi la gramatikan sistemon de Esperanto, tiu prezentu kompletan proponon kaj ne nur unuopaj "plibonigoj" de iu aŭ alia detalo en la gramatiko. Ja estas tute necese, ke oni profunde kontrolu kiajn efikojn la ŝanĝproponoj havos je la tuta gramatika sistemo.
Fine: Ni ne iru, ĉiu sian vojon, sed ni ĉiuj plibonigu nian kapablon utiligi la regulojn en la gramatiko de Esperanto tiaj, kiaj ili estas.
EsperantoPosted by Karl-Gustaf Gustafsson (KaGu:-}) Fri, September 12, 2008 09:25:52Genom Ipernity har en mötesplats för aktiva Esperantister skapats. Jag skulle vilja kalla det för en konstant Universell Esperantokongress. Här kan man ta del av många intressanta artiklar i många olika ämnen. Nedan ett inlägg i en dabatt om att införa en ny ordklass i Esperanto (adverbprepositioner).
Tyvärr har jag inte tid att översätt artikeln till Svenska. Det betyder att du får lära dig Esperanto först om du vill ta del av min artikel, liksom alla de intressanta artiklar man kan finna på Ipernity.
Som tur är tar det inte så lång tid att lära sig den grammatik som gäller för Esperanto. En gratiskurs som omfattar 10 lektioner (Free Esperanto Course) ger en nödvändig bas att utveckla sina kunskaper. Kursen ger hela gramatiken och ett betydande ordförråd som gör det möjligt att skriva enklare texter på Esperanto. Skaffar man sig en bra ordlista eller använder de ordlistor som finns på nätet bör man kunna läsa normaltexter efter 10 - 15 veckors studier.
Besök gäran www.lernu.net
------------------------------------------------
En sufiĉe ampleksaj artikoloj Attilio Liotto propagandas (faras propagandon) por enkonduko de nova vortklaso en Esperanto, la t.n "adverbaj prepozicioj". Ekz "dankal" "spital" anstataŭ "danke al" (dank´al) kaj "spite al"
Mi ne scias ĉu ekzistas tian vortklason en la t.n. "naturaj lingvoj". Eĉ, se ekzistus, mi opinias, ke la ideo, meti prepozicion laste en la vorto estas kontraŭ la fundamento de Esperanto.
Unue: Oni nur rajtas anstataŭi la finaĵon -o per apostrofo, kaj nur, se tio estas necese por la ritmo en ekz. poezio.
Do. "dank´ al" devas signifi "danko al" ne "danke al" kondiĉe, ke oni volas honori la bazajn gramatikajn regulojn, kiuj unike validas por Esperanto.
Due: Prepozicio ja signifas "Loko antaŭ", do, se oni metas prepozicion fine de konstruita vorto, tio ja kreas vorton, kiu mankas identiga finaĵo.
Do "aldoni", "enmeti" estas kunmetoj, kiuj obeas la regulon, ke prepozicio ne estu metata je la fino de frazo (vorto ja povas esti la tuta frazo kelkfoje).
Oni prefere NE diru "Ja estas tio, kion mi parolas pri.", sed "Ja estas tio, pri kio mi parolas." Aŭ "Ja estas tio, kion mi priparolas." (mi opinias, ke "priparoli" estas transitiva verbo, ne prepozicia verbo ).
Do la ideo pri "prepoziciaj adverboj " ŝajnas al mi iom stranga.
Estas ege grave, ke oni honoru la principon pri klareco.
Do, se oni ne povas sendube konstati ĉu "blankas" signifas "estas blanka" aŭ "estas blanke", oni nepre ne kombinu la radikon "blank-" kaj la radikon -as al "blankas".
Kvare: Uzantoj de Esperanto certe "rajtas" (havas la rajton) esprimi sian opinion pri la gramatiko de Esperanto, tamen multaj el la t.n. gramatikaj diskutoj pli konfuzigas ol malkonfuzigas.
Mi volus diri, ke la diskutoj pli temas pri lingva stilo ol pri veraj gramatikaĵoj.
Eĉ, se oni obeas ĉiun gramatikan regulon estas facile esprimi sin malklare kaj komplike. Mi pensas pri frazkonstruoj similaj al:
Mi ekhavis, pri vi Karlo, kiam vi, pro ternego, hazarde ĝenis la lecionon, ege malbonan opinion.
Alia maniero esprimi la aferon estas: Mi ekhavis malbonan opinion pri vi Karlo, kiam vi hazarde ĝenis la lecionon.
Martin Strid, membro de la grupo ELIRO Amikoj /Diskutoj memfide asertas, ke "Multaj kredas ke -iva signifas -pova aŭ -kapabla. Tio estas erara."
MS opinias ke "kre-iva" devas esti "kreativa".
Unue mi kredis, ke MS vere trovis eraron en PIV. Tamen je kontrolo en la menciita vortaro mi konstatas, ke PIV difinas la vorton "tute erare", se la opinio de MS estas ĝusta.
Ĉar la radiko en la proponita vorto "kreativa" nepre estu "kre-" MS efektive proponas, ke oni uzu "-ativ-" kiel ĝusta afikso aŭ eble, ke la radiko estu "kreat-". Tiu radiko ja tuj donas jenan serion da vortoj "kreato". "kreata", "kreate", "kreati". Tio estas, vortoj, kiuj donas impreson, ke ili estas kreitaj per kunmeto de "kre-at-" kun la aldonoj -o, -a, -e, -i.
